Phần 1: Bạn đã thực sự chuẩn bị kỹ chưa?
Tìm việc làm ở Úc khó hay dễ?
Tìm việc làm ở đây là chúng ta đang nói đến những công việc mà mình yêu thích phù hợp với kinh nghiệm hoặc bằng cấp tại các văn phòng hay công ty tại Úc chứ không phải tìm việc làm thêm hay công việc lao động tay chân.
Và khi trả lời cho câu hỏi này đối với du học sinh tốt nghiệp tại Úc, ngay cả người may mắn nhất, cũng không dám nhận là dễ. Trong nhiều lý do thì đơn giản nhất là dù có nhiều ưu điểm hơn những người mà tiếng Anh là ngôn ngữ thứ nhất thì chúng ta luôn thua kém họ về khả năng giao tiếp.
Cũng chính vì nhược điểm này mà nhiều người dù tốt nghiệp cử nhân hay thạc sĩ lại chọn cho mình con đường là làm những việc không phù hợp với chuyên môn mình được đào tạo để đảm bảo mức sống tại Úc. Không phải không muốn nhưng họ cũng đã thử và gặp thất bại nhiều lần nên nản chí.
Tốt nghiệp cử nhân về tài chính trường Victoria University nhưng qua bao lần nộp đơn không vào được vòng phỏng vấn, Cường chọn làm công nhân tại một hãng gà với mức lương 32.000AUD/năm, anh nói: “Mình cũng thử xin chỗ này, chỗ nọ nhưng vì không phải người bản ngữ, tiếng không tốt, không tự tin nên chẳng được nhận. Công việc mình đang làm cũng vất vả vì làm vào ca đêm nhưng cũng nhàn. Chẳng phải nghĩ ngợi gì. Cứ chiều tối đi làm, sáng về đi ngủ. Thỉnh thoảng có thêm tiền over time (tiền làm thêm ngoài giờ).Thế lại khỏe.” (Cường có visa ở lại – PR – do có người thân bảo lãnh.)
Một cuộc sống như anh Cường không có gì là không tốt nhưng mục đích của nhiều sinh viên du học là được mở mang kiến thức và được học hỏi kinh nghiệm làm việc và thử thách trong môi trường hành chính tại Úc. Mặt khác thị trường lao động của Úc đang khan hiếm lao động và chính phủ phải có chính sách cho người nhập cư nước ngoài để thêm lao động có tay nghề. Là người được đào tạo tại Úc mà không thể kiếm việc tại Úc cũng quả là một nghịch lý.
Chính vì thế, tổng hợp thông tin hướng dẫn tìm việc làm trên nhiều nguồn website của Úc cũng như tìm hiểu kinh nghiệm của nhiều sinh viên du học thành công đi trước, Bay Vút mạn phép giới thiệu loạt bài về kỹ năng tìm việc làm tại Úc này. Hy vọng sẽ giúp ích cho các bạn chuẩn bị tốt hơn và tự tin hơn khi đi xin việc làm.
Việc đầu tiên các bạn làm khi tìm việc là gì?
“Bắt đầu tìm việc thì mình chỉ lao vào tìm kiếm việc làm sau đó thì chuẩn bị thư xin việc thôi chứ đâu có biết chuẩn bị gì hơn. Mình có hai mẫu CV dành cho xin việc chân tay này, việc về IT… à và còn một cái để nộp khi tham gia thi các giải về lập trình.”, Mạnh một kỹ sư lập trình tốt nghiệp với toàn điểm giỏi, đi xin việc rất nhiều nơi nhưng toàn bị từ chối, cuối cùng làm IT help desk ở một công ty nhỏ, tâm sự khi hỏi anh bắt đầu tìm việc như thế nào.
Thông thường các bạn luôn nghĩ ngay đến việc tìm kiếm thông tin liên quan tới công việc trên các thông tin đại chúng mà đơn giản hoá mất một bước chuẩn bị rất quan trọng. Bước chuẩn bị sẽ giúp bạn giảm bớt những thời gian mà bạn lãng phí trong việc tìm kiếm những công việc không thực sự phù hợp với bạn cũng như cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết đến việc làm mà bạn đang kiếm tìm. Nó sẽ giúp bạn hiểu rõ mục tiêu cũng như khả năng của bạn để có những quyết định chín chắn hơn cho các bước tiếp theo. Chính bước chuẩn bị cho khi bắt đầu tìm việc đóng vai trò quyết định đến kết quả tìm kiếm.
Bước chuẩn bị.
Mục đích và mục tiêu sự nghiệp của bạn là gì?
Những khả năng và năng khiếu của bạn là gì?
Bạn muốn tìm kiếm việc làm như thế nào?
Việc làm ấy bao gồm những công việc gì?
Mỗi công việc trên yêu cầu những kỹ năng hay bằng cấp gì?
Bạn có thích hợp với việc làm đấy không?
Bạn có những kỹ năng để làm công việc đấy không?
Bạn có năng lực để làm công việc đấy không?
Bạn có nhiệt huyết và đam mê để làm công việc đấy không?
Bạn đã có những kinh nghiệm làm việc nào?
Kinh nghiệm đấy có liên quan tới những công việc/ vị trí bạn đang muốn làm không?
Bạn hãy lấy giấy bút và viết trả lời cho những câu hỏi này xuống vì nó sẽ còn giúp ích bạn rất nhiều cho những bước kế tiếp, đặc biệt là khi viết đơn xin việc. Xin hãy lưu ý rằng để trả lời những câu hỏi trên bạn sẽ mất thời gian tìm hiểu và tra cứu chứ không chỉ đơn thuần là một vài tiêng đồng hồ.
Job Search ( www.jobsearch.gov.au ) là một chuyên trang của chính phủ Úc có rất nhiều thông tin mà bạn nên tham khảo khi tìm hiểu việc làm mà mình muốn nộp đơn. Không chỉ là thông tin về thu nhập, tính chất công việc mà trang web này còn cho biết những phẩm chất hay kỹ năng nào cần thiết cho từng công việc (Job Explorer).
Ngoài ra, ở bước sau khi viết resume cho mình, bạn có thể gặp khó khăn khi tìm cách diễn đạt những khả năng của mình bằng tiếng Anh sao cho ‘chuyên nghiệp’ hay sáng tạo hơn. Lời khuyên của tôi là bạn có thể dùng cách diễn đạt hoặc mượn từ ngữ ở đây được đấy.
Ví dụ khi muốn nhấn mạnh mình biết lắng nghe người khác (listerning) bạn có thể mượn câu: “Giving full attention to what other people are saying, taking time to understand the points being made, asking questions as appropriate, and not interrupting at inappropriate times.”
Bạn có thể tham khảo thêm ở www.myfuture.edu.au cũng có rất nhiều thông tin bổ ích.
Khó khăn sẽ chỉ khó vượt qua khi ta chưa biết chúng.
Đa số sinh viên chúng ta khi trả lời những câu hỏi trên đều thấy khả năng của các bạn thường không đáp ứng đủ các yêu cầu của công việc. Tuy nhiên các bạn không nên nản lòng bởi không có một công ty tuyển dụng nào lại hi vọng tìm thấy một người làm công hoàn hảo nào ngay từ lúc đầu tiên họ vào công ty, những kỹ năng thiếu sót sẽ được bỏ qua nếu bạn thể hiện bạn có tiềm năng và nhiệt huyết cho công việc. Tiềm năng được thể hiện qua hiểu biết của bạn đối với công việc và lòng ham muốn học hỏi. Nhiệt huyết sẽ biểu hiện qua thái độ của bạn trong từng công việc bạn đã, đang và sẽ thực hiện.
Mặt khác, chúng ta có thể đăng ký học thêm nhưng kỹ năng mà bạn thấy mình thiếu sót trong ngay khóa học mà bạn đang học hoặc tham gia những lớp huấn luyện đặc biệt của các trung tâm tìm việc làm.
Chị Kim tốt nghiệp ngành Quản lý Du lịch trường Box Hill kể: “Mình tốt nghiệp xong thì nghĩ là những gì mình học đã đủ để đi tìm việc làm. Nhưng khi tìm hiểu thì thấy các văn phòng du lịch nào cũng yêu cầu nhân viên phải biết sử dụng một phần mềm chuyên dụng để làm ‘booking’ (đặt vé) mà mình chẳng biết gì về nó cả. Thế là mình đăng ký học ngay một lớp ngắn hạn về chương trình này. Có chứng chỉ xong mình đi xin việc được ngay.”
Một câu trong Binh pháp Tôn Tử mà ai trong chúng ta cũng đều nghe qua là: “Tri Kỷ, Tri Bỉ, Bách chiến Bách Thắng” (Biết mình, biết ta, trăm trận trăm thắng). Bước chuẩn bị này cũng là một cách để mình có thể hiểu thấu đáo về những ưu nhược điểm cũng như mong muốn thật sự trên con đường sự nghiệp của mình.
Theo Bay Vut
Kinh nghiệm tìm việc làm ở Úc
Phần 2: Các nguồn việc làm.
Nên bắt đầu từ nguồn việc nào?
Sau bước chuẩn bị ban đầu, các bạn đã có tự tin và hiểu rõ mục đích cũng như mục tiêu của mình tại bước kế tiếp này.
Bạn mong muốn tìm kiếm được một cơ hội, một việc làm phù hợp với nguyện vọng cũng như mục đích của mình, vậy bạn sẽ kiếm tìm chúng từ đâu?
Có rất nhiều nguồn khác nhau để bạn tìm kiếm một công việc:
- Báo, tuần san hay các tạp chí chuyên nghành
- Internet – các công cụ tìm kiếm việc làm trực tuyến
- Các mối quan hệ
- Các công ty giới thiệu và thu xếp việc
Đa số sẽ tập trung tìm kiếm việc qua báo chí và Internet mà không chú trọng hai lựa chọn sau. Hai nguồn mà các bạn mong đợi nhất đúng là có đem lại số lượng công việc để lựa chọn nhiều nhất, nhưng sự thật các bạn cảm thấy như thế nào về thông tin mình nhận được?
Anh Bình, với nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại Úc và đổi qua nhiều công ty khác nhau, nhận xét: “Các việc làm được đăng quảng cáo trên các mạng tìm việc trên Internet thường có mức cạnh tranh rất cao và đối với các bạn mới ra trường để có thể xin được những việc này thường rất khó. Tuy nhiên khi đã có kinh nghiệm làm việc tốt hoặc thành tích học tập thật nổi bật rồi thì cơ hội thành công sẽ cao hơn.”
Cũng theo anh Bình thì dễ nhất đối với sinh viên mới ra trường là xin vào những công ty có người quen hay bạn bè giới thiệu: “Công việc đầu tiên mình làm tại Úc là do được thầy giáo của mình dẫn tới giới thiệu. Hay như trường hợp của Lâm mới ra trường một tháng là xin được việc làm ngay vì có một người bạn làm trong công ty đó giới thiệu Lâm vào làm. Còn nhiều bạn mà mình biết cũng xin được việc như vậy… Vì vậy, theo mình thì nếu thấy khả năng cạnh tranh của mình không cao hay chưa có nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là sinh viên mới ra trường thì nên tìm việc qua bạn bè.”
Việc làm lấy kinh nghiệm ban đầu.
Các mối quan hệ, gồm có tất cả những mối quan hệ xung quanh bạn như bạn bè, bà con, người quen… Chúng ta hay quên mất nguồn thông tin việc làm rất quý báu này. Bạn thường chỉ nói sơ lược qua là bạn đang muốn tìm việc mà không nghĩ rằng mình nên để cho những người quen của mình biết rõ mình đang muốn tìm loại công việc gì, như thế nào và nhờ họ để ý giúp mình. Sự thật là các mối quan hệ sẽ đem lại cho bạn nhiều công việc bất ngờ và lý thú.
Ví dụ như trường hợp của Lam, cử nhân Đa truyền thông Đại học RMIT. Trong thời gian tìm việc làm, Lam luôn cho bạn bè mình biết là mình muốn tìm công việc nào và đặc biệt nhờ để ý giúp các việc làm liên quan tới thiết kế website. Qua chị bạn, Lam được giới thiệu đến tìm hiểu việc làm thêm (casual) ở một công ty du lịch liên quan tới phát triển trang web của họ. Cũng từ chị này, Lam biết được nhiều về hoạt động cũng như mục đích phát triển của công ty đó. Do chuẩn bị tốt nên qua buổi nói chuyện ban đầu họ thấy khả năng của Lam phù hợp với những công việc khác mà công ty này đang tiến hành và chuyển sang đề nghị Lam vào làm việc chính thức.
Cùng một quan điểm anh Nam cho rằng: “Các mối quan hệ sẽ cho mình cơ hội để tìm những việc để kiếm kinh nghiệm ban đầu. Những công việc này có thể không hẳn là những công việc lý tưởng nhất nhưng sẽ là cầu nối tới những việc tốt hơn sau này.’
Vì vậy, đừng ngại ngùng và hãy đặt nguồn thông tin từ các mối quan hệ của mình ngang bằng với thông tin từ Internet hay báo chí. Tận dụng và xây dựng những mối quan hệ quanh mình luôn là một sách lược và lợi thế tốt trong sự nghiệp của bạn.
Chủ động với nguồn việc từ Internet.
Internet và báo chí là hai nguồn cung cấp số lượng thông tin việc làm nhiều nhất mà ta không thể chối cãi được. Nhưng khi đặt câu hỏi liên quan đến chất lượng thông tin về công việc thì dường như những thông tin về công việc đăng trên báo quá đơn sơ và thông tin trên mạng thì dễ bão hoà. Hơn hết thì mức cạnh tranh quá cao khiến hy vọng được lọt vào vòng trong rất ít.
Tuy vậy Doanh, cử nhân trường Đại học Melbourne, lại chia sẻ một cách tận dụng nguồn thông tin từ Internet rất độc đáo là theo dõi các quảng cáo tìm việc trên Internet để lấy danh sách các agents (công ty môi giới) cho những ngành mình đang tìm kiếm và sau đó liên lạc trực tiếp. Chẳng hạn theo anh thì những cơ quan tuyển dụng IT mạnh nhất Úc mà ta cần chú ý là Greythorn, Hays, IPX3, MichaelPage, Man Power, Infrastucture Solution IT…
Anh Doanh nói: “Các công việc mà mình gửi đơn xin việc theo các quảng cáo trên seek.com.au hay mycareer.com.au thì đầu tiên nó phải đến agent cái đã vì phần lớn các công ty Úc đểu tuyển dụng qua agent, có rất ít công ty là tuyển trực tiếp… Một khi mình đến phỏng vấn ở một agent rồi thì mình cố gắng giữ liên hệ với các nhân viên trong công ty đó.
Ví dụ như khi liên lạc với Greythorn anh giữ lại địa chỉ của ba contacts, tương tự thì với Hays anh cũng giữ lại hai contacts. Và khi cần anh chỉ cần gọi điện lên đó và cho họ biết hiện nay mình đang cần tìm việc họ sẽ ngay lập tức yêu cầu mình gửi đơn xin việc mới của mình đến cho họ. Về bản chất thì các công ty môi giới việc làm rất khao khát các resume (lý lịch) mới…”
Nếu như không lọt vào được vòng phỏng vấn đi nữa thì trên mỗi đoạn quảng cáo tìm việc bạn cũng sẽ thấy có tên của nhân viên phụ trách tuyển người cho công việc đó. Đừng chỉ gửi resume đi thôi mà hãy gọi điện để giữ liên lạc với họ.
Có lẽ bạn sẽ hỏi rằng liệu việc liên hệ với cơ quan tuyển dụng như vậy tạo khác biệt như thế nào?
Anh Doanh cho biết thêm: “Khoảng 50% các công việc mới không lên quảng cáo vì khi nhà tuyển dụng đăng tuyển nhân viên thì công ty môi giới sẽ xem qua danh sách những ứng viên mà họ đã có resume và tìm người thích hợp trên đó trước rồi gửi đi luôn. Mình liên lạc với họ và cung cấp resume cho họ, họ sẽ cho mình ngay danh sách những công việc mới, có thể chưa hề được đăng trên mạng… Ngoài ra thì có những người chuyên về những công việc tạm thời (contract, casual) hay bán thời gian, nếu bạn liên lạc được với những người phụ trách công việc này thường sẽ dễ được chấp nhận hơn. Và tất nhiên để có thể chủ động bạn phải tự tin và biết thế mạnh của mình là gì để công ty môi giới có thể chấp nhận đơn xin việc của mình.”
Hỗ trợ từ chuyên gia.
Mặc dù bạn tự tin về chuyên môn nhưng không tự tin với khả năng giao tiếp và kỹ năng chuẩn bị đơn xin việc của mình. Tại sao không tìm đến các công ty giới thiệu và thu xếp việc làm?
Khác với các công ty môi giới việc làm kể trên thì công ty giới thiệu và thu xếp việc làm (career planer, career consultant) sẽ tư vấn và giúp đỡ để bạn tìm được việc. Họ sẽ huấn luyện bạn cách chuẩn bị thư xin việc, danh sách các công việc, đến liên lạc với công ty tuyển dụng hay công ty môi giới như thế nào… nói chung là hướng dẫn bạn từ A đến Z để tìm được một công việc.
Điều đầu tiên không thể phủ nhận được là họ làm việc rất chuyên nghiệp. Họ có đội ngũ nhân
viên được đào tạo bài bản và dồi dào kinh nghiệm. Các công ty này còn có lợi thế về quan hệ trực tiếp trong mạng lưới các công ty đang hoạt động trên thị trường. Chính vì vậy, khi đến với những công ty này, thời gian tìm việc phù hợp với mong muốn của bạn sẽ nhanh hơn và khả năng tìm được việc sẽ cao hơn rất nhiều.
Thu, có bằng cao học về Kế Toán, là một trong số ít du học sinh tìm đến dịch vụ kiểu này cho biết: “Mặc dù phải trả chi phí 3 ngàn đô Úc nhưng mình tìm được công việc có mức lương chênh lệch hơn khoảng 10 ngàn so với tự đi tìm việc. Mà không biết tự tìm thì có kiếm được việc không nữa (cười)… Người ‘coach’ (huấn luyện) mình là một cựu CEO và từng đứng ra tuyển nhân viên nhiều nên rất kinh nghiệm. Ông này dạy mình từ chọn việc như thế nào, cách viết đơn xin việc và cả việc chuẩn bị phỏng vấn, cách liên lạc và trả lời điện thoại với công ty tuyển dụng, nên chủ động liên lạc như thế nào khi nộp đơn xong đến tâm lý chung của giới quản lý nhân sự. Nói chung là ‘đáng đồng tiền bát gạo’.”
Chúng ta đều hiểu rằng các công ty giới thiệu việc làm là sự lựa chọn tối ưu và là nơi đem lại hiệu quả cao nhất cho công việc tìm kiếm việc làm của bạn. Tuy nhiên chúng ta đều dè dặt khi đề cập tới vấn đề này. Ở đây có hai lí do khiến các bạn e ngại: phí tổn và chất lượng.
- Phí tổn – lý do khiến bạn lo lắng hơn: Bạn nghĩ nếu mình tự làm, bạn sẽ tiết kiệm được khoản chi phí dịch vụ cho các công ty giới thiệu việc? Thực tế cho thấy thời gian và công sức bạn bỏ ra nhiều khi còn lớn hơn so với chi phí bạn phải trả mà cuối cùng công việc bạn tìm được chưa chắc đã phù hợp với bạn. Ví dụ, để tự tìm được một công việc bạn có thể mất 6 tháng trong khi đó nếu bạn đi đến một công ty môi giới việc làm, quá trình đó sẽ được rút ngắn lại xuống khoảng một tháng. Năm tháng kia bạn đã có một công việc và có thu nhập. Nếu tính ra, thì thu nhập trong năm tháng đi làm đã đem lại cho bạn đủ số phí tổn bạn đã trả cho công ty môi giới. Mặt khác bạn còn thu được kinh nghiệm làm việc thực tế rất có lợi ích cho sự nghiệp của bạn sau này. Vì vậy, có lẽ chúng ta nên xem xét lại những cái được và mất khi mình tự tìm kiếm việc làm hay tìm đến công ty tìm việc.
- Chất lượng: bạn luôn tự hỏi khi bạn đến với một công ty môi giới thì khả năng thành công có cao như mong đợi của bạn không và công ty mà bạn chọn lựa có đảm bảo uy tín không. Rất khó để có câu trả lời chính xác cho câu hỏi này. Nhưng bất cứ doanh nghiệp nào cũng hướng tới mục đích kinh doanh lâu dài và để đạt được điều đó thì uy tín luôn được đặt lên hàng đầu. Cho nên, bạn hãy tin tưởng giao mối lo ngại này của bạn lại cho họ vì đấy là trách nhiệm và mối quan tâm lớn nhất của họ.
Năng động là bí quyết thành công.
“Đừng chỉ nên dựa vào một nguồn việc làm mà nên năng động tìm kiếm, tìm nhiều nguồn, nhiều cách khác nhau”, anh Bình nói. Anh cũng giới thiệu một cách tìm việc đòi hỏi người tìm việc phải có ‘da mặt dày’ một tí. Đó là tìm địa chỉ của các công ty mà mình biết là có những vị trí hay công việc phù hợp với mình. Hãy đến thẳng đó và xin gặp người phụ trách nhân sự ở đây rồi bày tỏ ý muốn xin làm tình nguyện để lấy kinh nghiệm không cần trả phí cũng được. Nếu không gặp được người phụ trách nhân sự thì có thể để resume cho nhân viên lễ tân cũng được. Anh Bình nhấn mạnh là nên kiếm các tổ chức từ thiện hay cộng đồng thì cơ hội sẽ cao hơn.
Việt Anh, tốt nghiệp cử nhân Kế toán đại học Swinburn, là người đã tìm việc làm thành công khi chưa tốt nghiệp bằng Advanced Diploma về Kế toán kể rằng: “Mình biết được cơ quan đấy qua thông tin trong trường và đã đến đề nghị xin làm tình nguyện không lấy lương. Vì là cơ quan phục vụ cộng đồng của chính phủ và phi lợi nhuận nên họ chấp nhận mình ngay. Mình chuyên vào sổ sách ở đấy, tuần hai buổi. Sau một tháng họ thấy mình làm tốt nên đề nghị trả lương và giao thêm các công việc khác. Mình làm ở đấy đến khi hoàn tất bằng cử nhân. Cũng qua công việc mình cũng xin thi được chứng chỉ kế toán để có thể hành nghề khai thuế cho khách hàng mà rất ít sinh viên xin được vì bắt buộc phải thi và phải có kinh nghiệm làm việc tối thiểu. Từ lợi thế này khi tốt nghiệp mình xin việc rất dễ dàng.”
Để xin việc ở Úc thì quan trọng nhất là bạn phải có kinh nghiệm làm việc. Một nguồn tìm việc không lạ nhưng ít người chú ý nữa là chính trong trường học của bạn. Anh Nam cho biết: “Việc làm đầu tiên mình làm khi tốt nghiệp xong là làm phụ tá cho một giáo sư trong trường. Nơi đầu tiên mình để ý tìm việc là các bảng tin trong trường nên mình đã có được công việc này… Để xin vào những việc trong trường bạn có lợi thể hơn là bạn đã học ở đấy và bạn biết đường đi lối lại cũng như người làm việc trong đấy.”
Các bạn đã biết nhiều về nguồn tìm việc hay cách để tìm kiếm các công ty tuyển dụng nhưng quan trọng nhất vẫn là làm sao thể hiện được bản thân mình để được nhận việc làm. Mời đón xem ‘Phần 3: lý lịch, đơn xin việc và chuẩn bị phỏng vấn’, bạn sẽ được nhiều kinh nghiệm quý báu mà có thể chưa hề nghĩ qua.
Tận dụng thông tin trên Internet để lấy liên lạc với công ty môi giới giúp bạn tìm việc nhanh hơn.
Theo Bay Vut
Kinh nghiệm tìm việc làm ở Úc
Phần 3: Lý lịch, đơn xin việc và phỏng vấn.
Người tuyển dụng muốn gì?
Resume hay CV (curriculum vitea) đơn thuần là bản lý lịch tóm lược về bạn bao gồm các khả năng và kinh nghiệm làm việc của bạn. Nhà tuyển dụng qua đây sẽ đánh giá tiềm năng của bạn có phù hợp với công việc hay không. Vì vậy khi viết resume hay thư xin việc thì câu hỏi quan trọng nhất đối với bạn là: Nhà tuyển dụng nghĩ gì khi đọc hồ sơ xin việc của bạn? Có ba câu hỏi lớn nhất:
1. Người này có khả năng làm công việc này không?
Bạn sẽ phải cung cấp thông tin liên quan tới bằng cấp, kỹ năng và kinh nghiệm mà bạn có cho nhà tuyển dụng biết.
2. Người này có thể hoà nhập được với công ty không?
Tính cách, khả năng giao tiếp hay còn gọi là các ‘kỹ năng mềm‘ của bạn sẽ đóng vai trò quyết định. Ngoài ra bạn nên cho nhà tuyển dụng thấy được khả năng nhìn nhận vấn đề, giải quyết khó khăn và kỹ năng làm việc trong nhóm của bạn qua những việc bạn đã và đang làm.
3. Người này có tiềm năng thăng tiến trong công việc không?
Bạn cần cho thấy đam mê và sự cam kết sẽ gắn bó với công việc. Nhà tuyển dụng sẽ lưu tâm đến việc bạn làm việc siêng năng như thế nào, khả năng thích ứng với công việc mới, có sẵn sàng học những kỹ năng mới không, có tiềm năng quản lý không.
Vượt qua vòng ‘máy tính’.
Trong loạt bài trước chúng ta được biết là phần lớn các công việc hiện nay sẽ được tuyển qua các công ty môi giới (agent). Và vì số lượng thư xin việc gửi đến agent rất lớn nên trước khi được các nhân viên ở đây xem tới chúng sẽ được máy tính xét duyệt và loại bỏ những đơn không đạt yêu cầu.
Mai, cử nhân Kinh tế đại học Monash, cho biết: “Một trong những đơn bị loại đầu tiên là những đơn không có cover letter (thư xin việc). Vì vậy thư xin việc rất quan trọng. Nếu resume chúng ta có thể dùng để nộp cho nhiều công việc thì thư xin việc bắt buộc phải được viết riêng cho từng công việc.” Trong khi đó, anh Bình lại có ý kiến cho rằng: “Mỗi resume, tức là sơ yếu lý lịch cũng phải được viết riêng cho từng công việc. Đừng ham viết quá, một tối chỉ nên viết một đến hai resume thôi thì chất lượng mới tốt, cơ hội được đọc mới cao. Quan trọng là phải biết ‘cài’ những từ ngữ then chốt trong quảng cáo vào đơn của mình.”
Các chương trình duyệt resume thường dùng một mẫu quy ước chung và đơn xin việc của bạn sẽ được hoán chuyển sang mẫu này rồi được rà soát lại từ mẫu chữ, cách gạch đầu dòng hay các từ ngữ then chốt. Để tìm hiểu bạn có thể tra cứu trên mạng thêm hay đọc bài viết ‘Scannable Resume’.
Đối với sinh viên Việt, anh Nam chia sẻ kinh nghiệm sau: “Resume là ấn tượng đầu tiên đối với người tuyển dụng nên nếu có lỗi về chính tả, ngữ pháp hay lỗi câu là lập tức resume cũng bị bỏ. Nhưng đối với người Việt mình thì dù tiếng Anh tốt đi nữa nhưng vì không phải tiếng mẹ đẻ nên cũng khó tránh được các lỗi khi viết đơn xin việc. Chính vì thế khi viết xong mình cần đem resume cho những dịch vụ chuyên nghiệp xem và sửa lại. Dịch vụ trực tuyến là một chọn lựa tốt.”
Có rất nhiều dịch vụ trực tuyến chuyên nhận sửa và viết resume với giá cả từ khoảng 200-400 đô la. Thường thì mức giá này sẽ quyết định bởi mức lương của công việc mà bạn nộp đơn, nếu bạn xin vào các vị trí quản lý với mức lương vài trăm nghìn đô thì phí viết resume của bạn sẽ phải là vài nghìn đô. Các chuyên gia viết resume này còn được chia thành từng ngành như IT, marketing, sale (bán hàng) hay viết riêng cho vị trí mới ra trường, quản lý … Ưu điểm của họ là am hiểu và dùng các từ chuyên môn chỉ có trong ngành của bạn.
Cần có trọng tâm.
Một trong những sai lầm thường gặp khi viết resume là chúng ta tập trung vào liệt kê hết những kinh nghiệm và khả năng mà chúng ta có. Chúng ta không biết nhấn vào điểm mạnh cũng như thể hiện những mặt mạnh mà chúng ta có để tạo ấn tượng với công ty tuyển dụng. Bạn nên tạo ra điểm đặc biệt thể hiện sự khác biệt của bạn với những người cùng nộp hồ sơ khác. Tuy vậy, chúng ta nên thực tế, tránh quá quảng cáo hay phóng đại khả năng của mình. Nên viết những câu văn ngắn, súc tích và mang văn phong hành chính.
Anh Doanh nói: “Mình không nên liệt kê mà nên tạo được một cái ‘skill matrix’ trong resume của mình. ‘Skill matrix’ cần nêu rõ những kỹ năng mà mình có và phù hợp với những yêu cầu cần quảng cáo đăng tuyển.
Ví dụ: ngành IT chẳng hạn thì bạn ghi rõ là mình có kỹ năng lập trình ngôn ngữ Java, kinh nghiệm bao nhiêu năm, trình độ nào. Với các ngành khác nó sẽ có những kỹ năng riêng của nó và bạn cần nắm được.” Thường khi viết objective (mục tiêu) người viết thường chỉ nói đại khái như kiểu: ‘tìm công việc để có thêm kinh nghiệm’… Anh Doanh cho rằng đây là một thói quen làm yếu resume của mình: “Nên thể hiện mình có mục đích rất rõ ràng, mình muốn đạt được mục tiêu cụ thể nào trong công việc đấy. Tránh viết chung chung quá. Như vậy thư xin việc của mình mới được để ý hơn.”
Đặc biệt, những gì bạn viết trong resume và cover letter sẽ là những gì mà nhà tuyển dụng sẽ dựa vào khi phỏng vấn bạn. Chúng ta thường tự tin hơn khi được nói về vấn đề mà chúng ta nắm rõ. Chính vì thế hãy biết nhấn mạnh và gây tò mò vào những điểm mà bạn muốn nhà tuyển dụng hỏi bạn. 20 phút hay 30 phút phỏng vấn của bạn sẽ trôi qua rất thuận lợi nếu bạn biết tận dụng lợi thế này.
Phỏng vấn thành công.
Điều đầu tiên bạn nên biết là có nhiều loại phỏng vấn hơn là bạn nghĩ đấy. Theo trang workplace thì có đến 8 kiểu phỏng vấn mà bạn có thể gặp phải: phỏng vấn tại chỗ khi bạn chủ động đến tìm công ty tuyển dụng, phỏng vấn qua điện thoại, phỏng vấn nhiều người một lúc, phỏng vấn với một người… Thông tin trên web này cũng cho bạn biết cách để đối phó với từng kiểu phỏng vấn.
Tuy nhiên thì theo kinh nghiệm của những người đi trước thì bạn cần phân biệt phỏng vấn của công ty môi giới và công ty tuyển dụng. Khi đến phỏng vấn với agent bạn nên hiểu tâm lý của họ là muốn tìm được một ứng viên phù hợp cho khách hàng của họ để nhận được hoa hồng. Nói cách khác họ thuộc ‘phe ta’. Nghĩa là hãy thoải mái thể hiện mình, có thể cho họ biết vài điểm yếu của mình cũng được vì họ sẽ tư vấn và giúp bạn khắc phục chúng. Tất nhiên đừng quên là bạn phải thể hiện mình phù hợp với công việc để được vào vòng trong.
Hạnh nói: “Phỏng vấn với agent nên nói chuyện tự nhiên đừng ngại để họ biết mục tiêu của mình. Họ sẽ giúp mình sửa lại resume và tư vấn cho mình thêm rất nhiều điều vì khi tuyển được người phù hợp họ sẽ nhận được hoa hồng.” Anh Doanh bổ sung: “Hãy nói chậm rãi thôi. Đừng chuẩn bị câu trả lời vì như vậy mình sẽ bị khớp và không tự nhiên. Đừng lo lắng quá vì agent không phải là người sẽ so sánh mình là người như thế nào. Họ sẽ chỉ cho mình cách để mình thể hiện tốt hơn khi mình vào được vòng sau.”
Các câu phỏng vấn mà bạn thường gặp ở vòng đầu hay lúc mở đầu phỏng vấn là những câu hỏi chung không có trọng tâm và thường là về giao tiếp ứng xử. Điển hình là kiểu đưa ra tình huống và bắt xử lý tình huống như sếp yêu cầu bạn làm một công việc không được công bằng cho khách hàng thì bạn giải quyết như thế nào… Những câu hỏi này có rất nhiều trong các sách về tìm việc làm mà bạn có thể mượn trong thư viện hay tra cứu trên Internet.
Khi vào đến các vòng sau hay khi gặp công ty tuyển dụng hãy chuẩn bị là bạn sẽ được hỏi những câu hỏi trực tiếp liên quan đến công việc của bạn. Nếu là các ngành kỹ thuật thì như Bắc, kỹ sư IT, nói: “Có thể sẽ là các câu hỏi cụ thể như khi mình làm bài thi ở trường vậy.”
Anh Doanh bật mí một trong những bí quyết gây ấn tượng với người tuyển dụng là đừng bị động, đừng nghĩ mình đi trả lời phỏng vấn mà mình cũng nên đặt câu hỏi nữa: “Đi phỏng vấn cũng phải biết hỏi lại để họ thấy mình là một người không chỉ đến đấy để trả lời mà cũng phải có những đòi hỏi đối với công việc. Khi mà mình nghiên cứu về công ty nếu có những gì mà mình không hiểu về công ty thì đây là cơ hội để mình hỏi họ. Làm như vậy họ càng để ý đến mình và biết mình không phải người đi tìm việc chung chung mà mình quan tâm thực sự tới công ty của họ.”
Một yếu tố quan trọng nữa là nên ăn mặc như thế nào khi đi phỏng vấn. Đừng nên quá giản dị nhưng cũng đừng quá cầu kỳ. Nên ăn mặc lịch sự, thoải mái cho bản thân, đầu tóc gọn gàng và nhớ rằng mình mặc cho phù hợp vị trí mình xin vào. Đối với các bạn nữ hãy trang điểm nhẹ nhàng và chú ý những phụ kiện (trang sức, túi sách) của mình. Hãy xem thêm ‘Dressing for Career Success’ của Rachel Abram – AACC Member.
Trong phần tiếng Anh du lịch của Bay Vút bài 25 và 26 có một ví dụ về phỏng vấn việc làm khá hữu ích cho những ai chưa hề đi phỏng vấn. Trong bài giới thiệu những phần chào hỏi xã giao cơ bản đến cách biến khuyết điểm thành ưu điểm trong phỏng vấn xin việc.
Các vấn đề liên quan tới việc làm.
Với sinh viên du học thì một trở ngại mà các bạn thường lo lắng là PR (Permanent Resident). Rất nhiều lời đồn rằng phải là thường trú nhân thì mới xin được việc tại Úc. Tuy nhiên theo Doanh và rất nhiều bạn thì không hẳn như vậy. Có nhiều công việc yêu cầu ngay trên quảng cáo đăng tuyển PR là điều kiện bắt buộc nhưng cũng có nhiều quảng cáo thì không. Doanh cho biết bạn của anh đã thử và thành công khi nói rằng nếu như nhận được việc làm bạn này sẽ làm thủ tục xin PR. Các công ty tuyển dụng thường ngại các thủ tục pháp lý phức tạp nhưng bạn cũng có thể đề nghị là mình có thể tự thu xếp được việc này với sự hỗ trợ của họ.
Sau khi nhận được việc làm, chúng ta thường làm gì? Tiệc ăn mừng và chuẩn bị tinh thần
để tới nhận việc? Còn có rất nhiều việc mà cần phải biết tới sau khi bạn nhận được thư tuyển dụng:
- Xin mã số thuế nếu bạn chưa có
- Thông tin và cách tính thuế đối với thu nhập của bạn
- Thông tin về quyền và nghĩa vụ của người lao động
- Hợp đồng lao động
- Chọn mức và cách đóng góp lương hưu (supperannuation )…
Để biết thêm về các vấn đề nơi làm việc các bạn có thể xem thông tin ‘In the Workplace’.
Chuẩn bị càng kỹ càng, khả năng tìm việc thành công càng cao
Theo Bay Vut
Nội dung 
.jpg)
